Caroline Suransky op sabbatical in Zuid AfrikaHlumi, de student die me zojuist heeft opgehaald van het vliegveld in Bloemfontein, wijst naar de overkant van de straat en zegt: “Everybody wants to know where Reitz is… well… that’s it.” Ik zie een klein gebouwtje, schuin tegenover het International Institute for Studies of Race, Reconciliation and Social Justice, het instituut waar ik mijn sabbatical verlof van drie maanden ga doorbrengen op de University of the Free State in Zuid Afrika. De zon voelt loom en warm, zwarte en blanke studenten slenteren voorbij en keuren Reitz geen blik waard. Reitz is een nietszeggend bakstenen gebouwtje. Onwillekeurig denk ik aan Hannah Arendt’s rake typering van de banaliteit van het kwaad.Twee jaar geleden was het hier anders. Een groep blanke studenten, wonend in het Reitz studentenhuis, dwong zwarte schoonmakers tot vernederende ontgroeningsachtige rituelen. Ze filmden alles met veel bravoure en zetten het daarna met achteloze arrogantie op het in...

Caroline Suransky op sabbatical in Zuid Afrika Aan de rand van de stad Bloemfontein staat het Nationale Vrouwenmonument, een obelisk van 35 meter hoog. Een cirkelvormige lage muur omringt het monument, dat in 1913 werd onthuld ter herinnering aan de ontberingen die vrouwen en kinderen troffen tijdens de 2e Anglo-Boerenoorlog (1899 -1902). Tegenwoordig wordt deze oorlog de ‘South African war’ genoemd, om duidelijk te maken dat niet alleen de Engelsen en de Boeren hierbij betrokken waren maar ook vele andere, met name zwarte Zuid Afrikanen. Het nabijgelegen oorlogsmuseum meldt dat ongeveer 27.000 vrouwen en kinderen van Afrikaner en Nederlandse afkomst destijds gestorven zijn in de Britse concentratiekampen. Op zondag 20 februari vond hier de jaarlijkse kranslegging door de blanke Afrikaner gemeenschap plaats. De rector van de University of the Free State, Prof. Jonathan Jansen, had besloten om dit jaar zelf deze handeling namens de universiteit te verrichten. Het was de eerst...

Caroline Suransky op sabbatical in Zuid Afrika In een afgeladen zaal op de University of the Free State dineren zo’n driehonderd gasten. Mooi gedekte tafels, bloemen en kandelaars geven een speciaal cachet aan de gebeurtenis. Korte speeches en inspirerende muzikale intermezzo’s wisselen elkaar af. Maar iedereen wacht met spanning op de komst van de ‘Reitz vier’ en de vijf schoonmakers, over wie ik in mijn eerste blog schreef. Na een jarenlange, slepende zaak willen zij hun conflict vanavond ceremonieel en in het openbaar afsluiten. Eerder vond een seminar plaats, georganiseerd door de ‘South African Human Rights Commission’. Vertegenwoordigers van de rechterlijke macht, academici, activisten en politici gaven hier hun mening over het Reitz-incident. Deze is een landelijk symbool geworden voor het aanhoudende racisme in het Zuid Afrika van vandaag. De dag verloopt een beetje chaotisch. De leden van de ‘South African Human Rights Commission’ profileren zich zelfverzekerd en nadr...

Caroline Suransky op sabbatical in Zuid Afrika ‘Moeilijke gesprekken in een veilige omgeving’ initiëren op de University of the Free State(UFS). Dat is één van de doelstellingen van het International Institute for Studies in Race, Reconciliation and Social Justice. Het idee hierachter is om racisme, verzoening en sociale rechtvaardigheid niet alleen academisch te bestuderen en daarover in geaccrediteerde tijdschriften te publiceren, maar ook om nieuwe perspectieven te openen in de omgang met concrete en actuele kwesties. De UFS als ‘levend laboratorium’ in post apartheid Zuid Afrika. Om dit te realiseren, organiseert het Instituut ‘courtyard conversations’. De ‘courtyard’ verwijst naar de binnentuin van de voormalige rectorswoning, waarin het instituut gevestigd is. Op woensdagavond 9 maart 2011 vond de eerste ‘courtyard conversation’ plaats. Onderwerp van gesprek was de verzoeningsbijeenkomst waar ik in mijn vorige blog over schreef. De eerste helft van de avond bestond uit een...